راهنمای خرید نرم افزار

وب سایت روانشناسی امین

فروشگاه روانشناسی

عضويت در كانال تلگرام وب سايت روانشناسي امين

راهنمای خرید نرم افزار

راهنمای خرید نرم افزار

وب سایت روانشناسی امین

راهنمای خرید نرم افزار

وب سایت روانشناسی امین

افزایش بازدید3

پشتیبانی

امین عزیزی
Telephone number of امین عزیزی 09175382824

جستجو

فیس بوکفروشگاه فروشگاه RSS

حاضرین در سایت

ما 43 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

رابطه خصیصه‌های روان رنجوری با سبک‌های زندگی مبتنی برخاطرات قدیمی در رویکرد آدلر

آخرین به روز رسانی سه شنبه, 29 بهمن 1392 11:10

رابطه خصیصه‌های روان رنجوری با سبک‌های زندگی مبتنی برخاطرات قدیمی در رویکرد آدلر

رابطه خصیصه‌های روان رنجوری با سبک‌های زندگی مبتنی برخاطرات قدیمی در رویکرد آدلر

دکتر علی خادمی[1]

هدف: هدف این پژوهش، بررسی رابطه خصیصه‌های روان رنجوری الگوی پنج عاملی شخصیت با سبکهای زندگی مبتنی بر خاطرات قدیمی در رویکرد آدلر در دانشجویان بوده است.

روش: برای این منظور، با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، از بین دانشجویان روان شناسی دانشگاه آزاد ارومیه نمونه‌ای به تعداد هفتاد نفر (پنجاه نفر دانشجوی دختر و بیست نفر دانشجوی پسر) انتخاب شدند. اطلاعات موردنیاز با استفاده از چهل و هشت سئوال خصیصه‌های عامل روان رنجوری پرسشنامه شخصیتی نئو (NEO) و فرم یادآوری سه خاطره قدیمی جمع آوری گردیده است. جهت تحلیل اطلاعات به دست آمده، از آزمون خی دو و محاسبه ضریب همبستگی فی استفاده شده است.

 

نتایج: یافته‌های به دست آمده نشان داد که 1- افراد دارای نمره بالا در خصیصه روان رنجوری پرخاشگری، به طور معنادار دارای خاطرات قدیمی با محتوای خطر و تنبیه و انتقام هستند که با معیارهای سبک سلطه گر آدلر مطابقت دارد (01/0> P). 2- افراد دارای نمره بالا در خصیصه‌های ‌روان رنجوری اضطراب و شتابزدگی به طور معنادار دارای خاطرات قدیمی با محتوای خطر، ترس، تنها ماندن، لوس بار آمدن، نگران از دعوای والدین، عزل شدن و سرکوب شدن توسط والدین هستند که با معیارهای سبک اجتنابی آدلر مطابقت دارد (01/0> P). 3- افراد دارای نمره بالا در خصیصه روان رنجوری افسردگی به طور معنادار دارای خاطرات قدیمی با محتوای طرد شدگی، درماندگی و ناکامی هستند که با معیارهای سبک اجتنابی آدلر مطابقت دارد (01/0> P). 4- افراد دارای نمره بالا در خصیصه‌های روان رنجوری کمرویی و آسیب پذیری به طور معنادار دارای خاطرات قدیمی با محتوای سرکوب شدگی، بی‌توجهی والدین، مورد تمسخر واقع شدن و مقایسه شدن هستند که با معیارهای سبک وابسته آدلر مطابقت دارد (01/0> P). 5- افراد دارای نمره پایین در خصیصه‌های ‌روان ‌رنجوری ششگانه به طور معنادار دارای خاطرات قدیمی با محتوای حمایت والدین، لذتهای تجربه شده پایدار، تجارب آزادانه و شکست جبران شده هستند که با معیارهای سبک سودمند اجتماعی آدلر مطابقت دارد (01/0> P).

بحث: نتایج این تحقیق نشان داد که بین خصیصه‌های ششگانه روان رنجوری ( در الگوی پنج عاملی شخصیت) با سبکهای زندگی مبتنی بر خاطرات قدیمی در رویکرد آدلر رابطه معنادار وجود دارد و سبکهای زندگی غیر سودمند اجتماعی می‌تواند یکی از علتهای حالات روان رنجوری باشد.

سبك زندگي مجموعه‌اي از طرز تلقي‌ها، ارزش‌ها، شيوه‌هاي رفتار، حالت‌ها و سليقه‌های منحصر به فرد در هر مورد زندگی‌ آدلر سبک زندگی را به عنوان یکی از عوامل ساختاری شخصیت معرفی کرده و نقش آن را در شکل‌گیری اختلالات روانی مورد تاکید قرار داده است. در این راستا، آدلر چهار سبک زندگی مطرح کرده است: الف: سبک سلطه‌گر که آگاهی و علاقه اجتماعی کم را نشان می‌دهد و به دیگران حمله ور بوده و آزارگر است. ب: سبک گیرنده که فرد به دیگران وابسته شده و به دنبال تایید دیگران است. ج: سبک اجتناب کننده که با مشکلات زندگی مواجه نمی‌شود و از احتمال ‌شکست دوری ‌می‌کند. د: سبک ‌سودمند اجتماعی که با دیگران همکاری می‌کند و با مشکلات به صورت رشد یافته کنار می‌آید. در تحلیل آدلری، برای آگاهی از اختلال فرد، باید سبک زندگی او کاملاً تحلیل شود. در این تحلیل، خاطرات قدیمی یکی از شیوه‌های اصلی رویکرد آدلری است که نشان می‌دهد فرد برای جبران کردن احساسهای حقارت به صورتی سازنده عمل می‌کند یا مخرب. محتوای این خاطرات مرتبط با سبک زندگی فرد و حالات روان رنجوری است که تجربه می‌شود ( شولتز و شولتز، 1998؛ ترجمه سید محمدی، 1378).

در الگوی پنچ عاملی شخصیت، روان رنجوري بيانگر بعدي از شخصيت است كه به تمايل و آمادگي برخي افراد در تجربه هيجانهاي منفي شامل اضطراب، افسردگی، پرخاشگری، کمرویی، شتابزدگی و آسیب پذیری اشاره دارد. گرچه همه ما اين احساسات را بارها تجربه كرده‌ايم اما افرادي كه روان رنجوری دارند اين هيجانها را به طور مكرر و نسبتاً شديد تجربه مي‌كنند. چنين اشخاصي بيشتر نگران رويدادهاي نا‌مطلوب و منفي در آينده هستند و درباره خود و ديگران ديدگاهي منفي و بدبينانه دارند. علائم روان رنجوري خبر از بحران‌هاي دروني مي‌دهند كه به شيوه‌هاي لازم جواب نگرفته‌اند و رنج‌هايي كه از اين راه حادث مي‌شوند ناشي از تلاش‌هاي نامعقول (به معني رفتارها ، افكار و احساسات نا كارآمد) افراد روان رنجور است كه براي از بين بردن، ناديده انگاشتن ‌و ‌يا ‌فرار ‌از ‌بحران‌هايشان ‌صورت مي‌دهند (پروین، 2001؛ ترجمه کدیور،1381).

طبق رویکرد آدلر، افراد در کودکی به احساسهای حقارتی مبتلا هستند که آنها را برای جبران کردن درماندگی و وابستگی بر می‌انگیزد. در این تلاشهای جبرانی، مجموعه‌ای از رفتارها آموخته می‌شود که این رفتارها بخشی از سبک زندگی فرد می‌شود؛ یعنی الگوی رفتارهایی که برای جبران کردن یک حقارت ترتیب داده می شود. سبک زندگی تعیین می‌‌کند که فرد به کدام جنبه از محیط توجه نموده یا آنها را نادیده بگیرد و چه نگرشهایی را حفظ یا رد نماید ( پروچاسکا و نورکراس، 1999؛ ترجمه سید محمدی، 1381). بسته به منبع و سرچشمه احساس حقارت، فرد تلاش جبران کننده را برای برتر شدن، از خود نشان می‌دهد. خطرات، طرد شدن، سرکوب شدگی، بی‌توجهی والدین، توجه افراطی ‌و لوس بار آمدن ، تنبیه، انتقام، درماندگی، ناکامی، نگرانی، مورد تمسخر بودن، عزل شدن، تنها ماندن و ... می‌توانند احساسهای حقارت را شکل داده و محرک فعالیتهایی برای جبران باشند که نوع آن فعالیتها، سبک زندگی فرد را تعیین می‌کند. به عقیده آدلر، جبران احساس‌های حقارت عادی است و افراد غالباً ضعف در یک توانایی را با برتری در توانایی دیگر جبران می‌کنند. اما جبران مفرط، سبک زندگی‌ای است که نشان دهنده انکار فرد به جای قبول موقعیت یا تلاش افراطی کردن برای پنهان داشن یک ضعف می‌باشد که می‌تواند ‌سبک‌ زندگی ناسودمند را شکل دهد و به دنبال آن حالات روان رنجوری مختلف ( پرخاشگری، اضطراب، افسردگی، آسیب پذیری، کمرویی و شتابزدگی) را شکل دهد ( آدلر، 1963). نتایج این تحقیق، بیانگر چنین رابطه بین این خصیصه‌های ‌روان رنجوری الگوی پنج عاملی شخصیت با سبکهای زندگی در دانشجویان بوده است.

 



[1] استادیار گروه روان شناسی دانشگاه آزاد ارومیه

اضافه کردن نظر